Buitenverlichting verlengt de dag en is nodig om zekerheid, veiligheid en aantrekkelijke omgevingen te creëren, ook wanneer het donker is. Maar elk licht dat verkeerd is gericht, op het verkeerde tijdstip van de dag wordt gebruikt of geen doel dient, kan worden beschouwd als lichtvervuiling. Daarnaast is het verspilling van energie en kan het een negatieve invloed hebben op het menselijk welzijn en de habitats van dieren.
“We zitten midden in een snelle ontwikkeling, waar de biodiversiteit gevaar loopt. Dit gebeurt grotendeels vanwege de mensen, en verlichting is een bijdragende factor. Sommige dieren worden door het licht aangetrokken en andere vermijden het juist, wat een onbalans in het ecosysteem kan creëren”, meent Henrik Sandqvist, Product and Application Manager Outdoor Lighting, bij Fagerhult.
Henrik Sandqvist, Product and Application Manager Outdoor Lighting, bij Fagerhult
Tegenwoordig zijn er maar enkele normen die vaststellen welke verlichting waar en wanneer moet worden gebruikt. Bioinclusive Lighting gaat over goed licht voor het welzijn van mensen en de stedelijke ontwikkeling, met een zo klein mogelijke impact op de biodiversiteit.
“Als armatuurfabrikant zijn we ons ervan bewust dat we bijdragen aan het verhogen van de hoeveelheid licht. Maar juist daarom kunnen wij ook een deel van de oplossing zijn. We volgen de onderzoeken en de leidende normen en volgen degenen die meer weten dan wij. We willen voorop blijven lopen en bij onze productontwikkeling houden we altijd rekening met Bioinclusive Lighting. Ons armatuur Evolume 1 is ook gebruikt in een gezamenlijke studie met de Universiteit van Gävle en RISE. We werken graag samen met anderen aan het vinden van de oplossingen van de toekomst.
Een donkerdere lichtomgeving
Tegenwoordig kan ongeveer 80 procent van de wereldbevolking de sterrenhemel niet zien. De reden daarvoor is overbodig kunstlicht; strooilicht dat als een oranje vlek wordt weerkaatst in de lucht. Het fenomeen is moeilijk te meten, maar kan net als andere lichtvervuiling negatieve effecten hebben op mens, dier en milieu.
“Net zoals we de lichten uitdoen als we een kamer verlaten, moeten we er ook voor zorgen dat de buitenverlichting wordt uitgeschakeld of gedimd als er geen mensen in de buurt zijn. Hierbij wordt het heel duidelijk dat het juiste licht, op de juiste plek en op het juiste moment een belangrijke rol speelt.
“Net zoals we de verlichting uitdoen als we een kamer verlaten, moeten we er ook voor zorgen dat de buitenverlichting wordt uitgeschakeld of gedimd als er geen mensen meer in de buurt zijn.” Henrik Sandqvist
Aangezien verlichting de habitats van soorten kan beïnvloeden, moet de verlichting meer rekening houden met het ecosysteem. Bij het vervangen of installeren van nieuwe verlichting is het belangrijk om je de vraag te stellen: Wat is het doel van de verlichting? Hoe beïnvloedt de verlichting het milieu, mensen, dieren en de natuur?
“Ons uitgangspunt is dat alle verlichting een doel moet dienen, en het juiste karakter en de juiste kracht moet hebben. Het moet in hoeveelheid worden aangepast en alleen worden gericht op plekken waar het nodig is. Aangezien het karakter van het licht wordt geregeld door de spectrale verdeling, willen we licht in de lagere golflengten vermijden. De algemene aanbeveling is daarom om zo warm mogelijk licht te gebruiken.
Annika Jägerbrand (Universiteit van Gävle), Maria Nilsson Tengelin (RISE) en Henrik Sandqvist (Fagerhult).
Adaptieve verlichting kan ook de lichtintensiteit en spectrale verlichting aanpassen. En met tijd- en aanwezigheidsregeling krijg je verlichting exact wanneer dat nodig is.
“Dit is niet nieuw en ook niet iets dat we vandaag oplossen. Maar het is een goede start om een lichtdesigner met een goede kennis van buitenverlichting in te schakelen, zij kijken naar het geheel wanneer ze een oplossing uitwerken. Wij blijven ons richten op het vinden van een inclusieve aanpak wanneer we verlichting creëren voor mensen die in balans is met het ecosysteem”, concludeert Henrik Sandqvist.
Product in focus: Evolume
De Evolume armatuurserie biedt een goed lichtcomfort en is nu verkrijgbaar met meer opties en kleurtemperaturen: 2700K, 2200K en PC Amber en met adaptief licht. Dit zorgt voor aanpassing van de intensiteit, golflengteverdeling en verdeling op basis van behoefte, tijd en aanwezigheid.
Gerelateerd nieuws
Fagerhult stapt over op andere LED’s om haar ecologische voetafdruk te verkleinen
Fagerhult voert een ingrijpende verandering door om de klimaatimpact van haar verlichtingsarmaturen te verminderen. Door over te stappen op de nieuwste LED-technologie kan Fagerhult de jaarlijkse uitstoot van de door het bedrijf verkochte producten met 2250 ton CO₂e verminderen. “Een kleine verandering in elk armatuur die een enorme impact heeft op het totaalbeeld”, zegt Niclas Thulin, Sustainability Manager bij Fagerhult. Het besluit om de LED-technologie in de armaturen te vervangen is een strategische keuze die is genomen op directieniveau. In de praktijk betekent het dat het grootste deel van het Indoor-assortiment van Fagerhult zal worden uitgerust met nieuwe LED’s die gebruikmaken van de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Deze wijziging zal de efficiëntie verbeteren en het energieverbruik met 5 tot 10 procent verminderen, afhankelijk van het model van het armatuur. Een kleine verandering met een groot effect “Succesvolle inspanningen op het gebied van duurzaamheid vereisen dat je je op de juiste zaken richt. In totaal is 85 procent van de totale klimaatimpact van Fagerhult over de gehele waardeketen – oftewel Scope 1–3 – afkomstig van het energieverbruik dat gepaard gaat met het gebruik van onze producten. "Als we de efficiëntie kunnen verbeteren en het stroomverbruik van een aanzienlijk deel van ons productassortiment kunnen verminderen, zal dat een grote impact hebben", zegt Thulin. Verlengde levensduur van 50.000 tot 100.000 uur, met stabiel, hoogwaardig licht gedurende de gehele levensduur. “Het is altijd moeilijk om precies te voorspellen hoeveel een verandering zal opleveren, aangezien er veel factoren meespelen.” “Maar als we uitgaan van gegevens uit 2025 – hoeveel armaturen we toen verkochten en aan welke markten – en ervan uitgaan dat deze gemiddeld 50.000 uur zonder lichtregeling worden gebruikt, schatten we de potentiële besparing op ongeveer 2250 ton CO₂e per jaar*.” Dat is eigenlijk een heel bos: “Dat komt ongeveer overeen met de hoeveelheid kooldioxide die 90.000 bomen in een jaar opnemen**. "Deze verandering zou dan ook een aanzienlijke invloed kunnen hebben op zowel onze eigen inspanningen op milieugebied als die van onze klanten." Een kleine LED‑upgrade kan de uitstoot met ongeveer 2 250 ton CO₂e per jaar verminderen – wat overeenkomt met de hoeveelheid kooldioxide die 90 000 bomen jaarlijks opnemen. De gebruiksduur verdubbelen Deze verandering biedt ook andere voordelen op het gebied van duurzaamheid. De levensduur van de armaturen wordt verdubbeld van 50.000 uur naar 100.000 uur. Op de lange termijn zal dit leiden tot een vermindering van het verbruik van hulpbronnen zoals grondstoffen en andere materialen. Het levert ook financiële voordelen op voor onze klanten, die zo veilig en rendabel kunnen investeren in energiezuinige verlichting met een langere levensduur. Dankzij deze nieuwe technologie zullen alle armaturen bovendien een constante lichtopbrengst hebben en gedurende hun hele levensduur stabiel licht van hoge kwaliteit bieden. Kort gezegd: goede verlichtingsergonomie op het werk. Zo werkt het Een kleine verandering met grote gevolgen – wat maakt vanuit technisch oogpunt precies het verschil?“Onze aanpak houdt in dat we standaard-LED’s vervangen door de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Simpel gezegd heeft Flip Chip een geavanceerder ontwerp, waarbij elektroden en andere contactoppervlakken zo zijn geplaatst dat ze de lichtopbrengst niet blokkeren of beïnvloeden. "Flip Chip-LED’s zijn simpelweg energiezuiniger en robuuster", legt Thulin uit.Armatuurmodellen die al zijn uitgerust met dit type LED worden geüpgraded naar de nieuwste generatie Flip Chip, net als alle modellen die voorheen waren uitgerust met standaard-LED’s. Een win-winsituatie voor iedereen De kosten van de upgrade worden niet doorberekend aan de klanten in de vorm van duurdere armaturen, maar worden gefinancierd uit de logistieke voordelen die de verandering met zich meebrengt. Duurzaamheidsmanager Niclas Thulin ontmoet regelmatig klanten in de Sustainability Hub van Fagerhult, waar hij laat zien hoe weloverwogen verlichtingskeuzes zowel klimaat- als kostenbesparingen kunnen opleveren. “Dankzij grotere afnamevolumes en een kleiner aantal artikelnummers kunnen wij deze extra voordelen bieden. Een betere energie-efficiëntie, een langere levensduur en een betere lichtkwaliteit, een lager energieverbruik en bovenal een aanzienlijke bijdrage aan het klimaat", zeg Thulin.“Bij Fagerhult zetten we ons in om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en oplossingen te bieden die zowel de klimaatverandering als de uitdagingen op het gebied van de toekomstige elektriciteitsvoorziening aanpakken. Wij vinden dat onze klanten niet hoeven te kiezen tussen betaalbaarheid en duurzaamheid als ze beide kunnen hebben. Het is een win-winsituatie voor iedereen.” * Emissiefactoren per land, voornamelijk gebaseerd op gegevens van de Association of Issuing Bodies (AIB).** Gebaseerd op de gemiddelde CO₂-opname volgens Ecotree.
Als materiaal ertoe doet – Wrapped komt met een nieuwe kijk op duurzame verlichting
In een wereld waar elke gram materiaal en elke gram koolstofdioxide telt, duikt Wrapped op niet als een gewoon armatuur – maar als een statement. Het is Fagerhult's meest duurzame pendelarmatuur tot nu toe, en dat is niet per ongeluk zo gekomen. Elk detail, elke beslissing, elk materiaal werd gekozen met een duidelijk plan. Duurzaamheid begint vaak met een eenvoudige vraag: Waar is het van gemaakt? Voor Wrapped is het antwoord een trio materialen die elk hun eigen milieuverhaal met zich meedragen. Massief karton: een vertrouwde vriend Bij Fagerhult vond het eerste gebruik van massief karton in 2021 plaats met Multilume Re:Think. Maar voor Wrapped zijn we nog een stapje verder gegaan. Het materiaal bestaat uit een drielaagse constructie met een 100% gerecyclede kern, een hernieuwbare FSC-gecertificeerde toplaag en een dunne beschermende plastic folie. Een materiaal dat dus al voor 65% gerecycled is – en een 89% lagere CO₂-uitstoot heeft dan nieuw geëxtrudeerd aluminium. Fotogalerij: Massief karton Wrapped is gemaakt van biologisch massief karton, gerecycled aluminium en post-consumer gerecycled plastic. Plastic opnieuw vormgeven Plastic wordt vaak genoemd in gesprekken over duurzaamheid. Maar niet alle plastic wordt op dezelfde manier gemaakt. Wrapped gebruikt gerecycled consumentenplastic: het soort plastic dat al eerder een leven heeft geleid, misschien als shampoofles of voedselcontainer. Pre-consumer plastic daarentegen is anders, omdat het nooit eerder in de schappen heeft gestaan. Citaat: Josefin Carlsson Aluminium met een verleden Aan de binnenkant van Wrapped zitten twee structurele onderdelen die zijn gemaakt van 75% post-consumer gerecycled aluminium. Ook dit materiaal maakt deel uit van een circulaire infrastructuur – en heeft misschien ooit wel deel uitgemaakt van een Notor armatuur. In vergelijking met nieuw aluminium vermindert deze keuze de uitstoot met 64%. Ontworpen met minder - gemaakt om lang mee te gaan Duurzaamheid gaat echter niet alleen over wat je gebruikt - maar ook over hoeveel. Met slechts 900 mm is Wrapped korter dan een conventioneel pendelarmatuur van 1200 mm. Alleen al die vermindering van de afmetingen verlaagt de impact op het klimaat met 25%, zonder afbreuk te doen aan de verlichtingsprestaties van het armatuur. Josefin Carlsson vergelijkt de klimaatimpact van producten in het Fagerhult Experience Centre in Habo. Om de impact van Wrapped te begrijpen, helpt het om te kijken waar we vandaan komen. In 2021 had Notor 65, gemaakt van nieuw aluminium, een klimaatimpact van 34 kg CO₂e. In 2024, met 75% gerecycled aluminium, was dat getal teruggebracht tot 25 kg CO₂e. En Wrapped komt nu uit op slechts ongeveer 12 kg CO₂e. "Dat is een derde van de oorspronkelijke Notor 65 en de helft van de huidige uitvoering, en een stille revolutie, gemeten in kilogrammen CO₂e," zegt Josefin Carlsson. Na een lange levensduur; die wordt geschat op 100.000 uur, is Wrapped klaar voor een al even duurzame exit. Door het ontwerp is het eenvoudig te demonteren, waarbij elk materiaal recyclebaar is en klaar voor een volgend hoofdstuk in de circulaire economie.